1530. Moeten is dwang

Men antwoordt dat aan een kind, dat schreit en dwingt en zegt: ‘ik moet dat hebben’; ook als antwoord op een bevel dat men iets ‘moet’ doen, en men zich niet laat gebieden. De zegswijze moeten is dwang kwam in de 17de eeuw voor in den zin van: als men gedwongen wordt, kan men niet anders; wat moet, dat moet; zie Winschooten, 156: Moeten is dwang beteekend te scheep sagjes voortdouwen; Halma, 357: Moeten is dwang, als men gedwongen werd kan men niet anders, il faut céder à la force; Sewel, 495: Moeten is dwang, one must yield to force; Harreb. 169. In den tegenwoordigen zin komt de zegswijze voor in 't fri. moatten is twang, wel verzoeken, niet gebieden; Molema, 273: mouten is dwang, ik laat me niet dwingen; Antw. Idiot. 827: Moeten is dwank en schreeuwen is kinderzank (bij ons ook met dit laatste toevoegsel); Waasch Idiot. 442: Moeten is bedwang en krijschen is kinderzang; Tuerlinckx, 397; Rutten, 147: Moeten is bedwang en grijzen (krijschen, weenen) is kinderzang; nd. Möten is Dwang, voor den drang der omstandigheden moet men wijken (Wander III, 790); vgl. eng. want must be his master (als antwoord op ‘he wants’).